Placide Cappeau

Từ Thu Vien Tin Lanh
Bước tới: chuyển hướng, tìm kiếm

Placide Cappeau (1808-1877), một thi sĩ người Pháp. Ông là tác giả của bài thánh ca Cantique de Noël, được dịch sanh tiếng Việt là Đêm Thánh.

Gia Thế

Placide Cappeau sinh ngày 25/10/1808 tại Roquemaure, Pháp. Placide Cappeau là con trai của Mathieu Cappeau và Agathe Louise Martinet. Năm 8 tuổi, Placide Cappeau gặp một tai nạn nên bị thương tật. Brignon, một người bạn tuổi thiếu nhi của Placide, vì tinh nghịch làm súng nổ bắn Placide gãy mất tay phải. Vì tai nạn đó, Placide sống với một cánh tay suốt cả cuộc đời.

Giáo Dục

Placide Cappeau theo học tại Collège Royal d’Avignon, tốt nghiệp với bằng cử nhân văn chương. Sau đó, ông học luật và tốt nghiệp luật khoa tại Paris vào năm 1831. Nối nghiệp gia đình, Placide Cappeau kinh doanh rượu vang để sinh sống; dầu vậy ông vẫn giữ sinh hoạt đều đặn trong lĩnh vực văn học.

Placide Cappeau là bạn của một số nhà văn Pháp trong nhóm Félibridge như Frédéric Mistral, Joseph Roumanille và Alphonse Daudet.

Sáng Tác

Là một tín hữu Công giáo nhưng Placide Cappeau là người ủng hộ cải cách xã hội, chống lại ảnh hưởng của hàng giáo phẩm trên chính quyền cho nên Placide Cappeau ít đi nhà thờ. Tuy nhiên, vì biết tài năng làm thơ của Placide Cappeau, năm 1847 vị linh mục của giáo xứ địa phương đã nhờ ông sáng tác một thánh ca cho lễ giáng sinh. Mặc dầu ngạc nhiên nhưng Placide Cappeau đã nhận lời yêu cầu đó.

Placide Cappeau kể lại rằng ông đã sáng tác bài thơ Cantique de Noël trên đường đi Paris. Ông viết xong bài thơ trong chặng đường từ Mâcon đến Dijon. Placide Cappeau lấy ý bài thơ từ Phúc Âm Lu-ca chương thứ hai. Trong bài thơ, Placide Cappeau đem người nghe trở về cảnh Đức Chúa Jesus giáng sinh tại Bethlehem, rồi nhắc các tín hữu đang dự thánh lễ nửa đêm về ý nghĩa sự giáng sinh của Chúa là đến để giải phóng nhân loại ra khỏi vòng xiềng xích của tội lỗi. Sau đó điệp khúc của bài thơ nhắc nhở các tín hữu phải thành kính tri ân công ơn cứu chuộc của Đấng Cứu Thế.

Lời Pháp

Nguyên văn bài thơ trong tiếng Pháp như sau:

Cantique de Noël
Placide Cappeau
1. Minuit, chrétiens, c'est l'heure solennelle,
Où l'Homme Dieu descendit jusqu'à nous
Pour effacer la tache originelle
Et de Son Père arrêter le courroux.
Le monde entier tressaille d'espérance
En cette nuit qui lui donne un Sauveur.
Peuple à genoux, attends ta délivrance.
Noël, Noël, voici le Rédempteur,
Noël, Noël, voici le Rédempteur !
2. De notre foi que la lumière ardente
Nous guide tous au berceau de l'Enfant,
Comme autrefois une étoile brillante
Y conduisit les chefs de l'Orient.
Le Roi des rois naît dans une humble crèche:
Puissants du jour, fiers de votre grandeur,
A votre orgueil, c'est de là que Dieu prêche.
Courbez vos fronts devant le Rédempteur.
Courbez vos fronts devant le Rédempteur.
3. Le Rédempteur a brisé toute entrave :
La terre est libre, et le ciel est ouvert.
Il voit un frère où n'était qu'un esclave,
L'amour unit ceux qu'enchaînait le fer.
Qui lui dira notre reconnaissance,
C'est pour nous tous qu'il naît, qu'il souffre et meurt.
Peuple debout ! Chante ta délivrance,
Noël, Noël, chantons le Rédempteur,
Noël, Noël, chantons le Rédempteur !

Ý nghĩa bài thơ lược dịch sang tiếng Việt:

Hỡi những người tin Chúa! Giờ trang trọng là lúc nửa đêm
Khi Thiên Chúa thành người giáng ngự giữa chúng ta,
Để xóa sạch ô nhơ của căn nguyên tội lỗi,
Để chấm dứt cơn phẩn nộ của Cha Ngài.
Cả thế giới rộn vui trong hy vọng
Vì đêm nay, Đấng Cứu Thế ra đời.
Nhân loại hãy quỳ xuống khiêm cung trông chờ sự giải cứu.
Giáng sinh, giáng sinh. Kìa Đấng Cứu Tinh!
Giáng sinh, giáng sinh. Kìa Đấng Cứu Tinh!
Nguyện ánh sáng chói lòa của đức tin
Hướng dẫn tất cả chúng ta đến bên nôi của Hài Nhi.
Như ánh sao rạng rỡ ngày xưa
Hướng dẫn những vị vua Đông Phương.
Vua của các vua sinh ra khiêm nhường trong máng cỏ,
Để những người hùng mạnh hôm nay hãnh diện về sự vĩ đại của Ngài.
Vì sự kiêu ngạo của bạn mà Chúa truyền giảng,
Hãy cúi đầu trước Đấng Cứu Tinh.
Hãy cúi đầu trước Đấng Cứu Tinh.
Đấng Cứu Tinh đã bẻ gãy mọi gông cùm
Trái đất được tự do, thiên đàng đang rộng mở.
Ngài thấy một người anh em nơi vốn chỉ có kẻ nô lệ.
Tình yêu kết hiệp những điều mà sắt thép đã xích xiềng
Ai sẽ dâng lên Ngài lòng tri ân của chúng ta.
Vì tất cả chúng ta, Ngài đã ra đời, khổ nhục và hy sinh.
Nhân loại hãy đứng lên! Hát về ơn giải cứu.
Giáng sinh, giáng sinh. Hát về Đấng Cứu Tinh!
Giáng sinh, giáng sinh. Hát về Đấng Cứu Tinh!

Lời Anh

O Holy Night (1855)
John Sullivan Dwight
1. O holy night! The stars are brightly shining,
It is the night of our dear Saviour's birth.
Long lay the world in sin and error pining,
'Til He appear'd and the soul felt its worth.
A thrill of hope the weary world rejoices,
For yonder breaks a new and glorious morn.
Fall on your knees! O hear the angel voices!
O night divine, O night when Christ was born;
O night divine, O night, O night Divine.
2. Led by the light of Faith serenely beaming,
With glowing hearts by His cradle we stand.
So led by light of a star sweetly gleaming,
Here come the wise men from Orient land.
The King of Kings lay thus in lowly manger;
In all our trials born to be our friend.
He knows our need, our weakness is no stranger,
Behold your King! Before Him lowly bend!
Behold your King, Before Him lowly bend!
3. Truly He taught us to love one another;
His law is love and His gospel is peace.
Chains shall He break for the slave is our brother;
And in His name all oppression shall cease.
Sweet hymns of joy in grateful chorus raise we,
Let all within us praise His holy name.
Christ is the Lord! O praise His Name forever,
His power and glory evermore proclaim.
His power and glory evermore proclaim.

Lời Việt

Lời Việt của bài thánh ca Đêm Thánh được dịch vào thập niên 1940. Trong ba phiên khúc của bài thánh ca, phiên khúc thứ ba của bài Đêm Thánh trong tiếng Việt được dịch gần sát với phiên khúc thứ ba của bài O Holy Night trong tiếng Anh. Trong khi đó, hai phiên khúc còn lại của bài Đêm Thánh đã được các soạn giả Việt Nam viết lời dựa trên ký thuật của Thánh Kinh chứ không dịch từ bài O Holy Night.

Đêm Thánh
Ban Biên Soạn Thánh Ca Tin Lành Việt Nam
1. Kìa vùng trời đông ngôi sao Tin Lành soi sáng choang,
Con Trời tự hạ thành nhân giữa đêm kinh hoàng;
Vì lòng Ngài yêu nhân thế đắm chìm nơi bến mê,
Ra đời làm giá cao quí cứu chúng sinh về;
Bao năm cảnh đời như giữa đêm ác tội khiếp kinh,
Hôm nay khắp trời trông rõ quang cảnh bình minh.
Điệp Khúc:
Chúa sanh giờ đây,
Ðêm thánh vinh quang vui vẻ bấy!
Ðêm phước hạnh đấy,
Ðêm bình hòa, đêm an ninh,
Ðêm Chúa từ ái,
Ấy đêm Thần Tử giáng sinh.
2. Mục đồng gặp ngay
Anh Nhi trong chuồng chiên đáng thương,
Ðơn thành thờ lạy thần nhân hiển vinh lạ thường;
Tìm thờ lạy Vua! Xưa bác sĩ nhìn sao ruổi dong,
Nay ta thành kính cùng tôn Chúa cách hết lòng;
Jêsus trải trường đau khổ thương cảm nhược điểm ta,
Ban ơn giữ gìn ta khỏi mưu quỉ quyền ma.
3. Ngài từng dạy ta nên yêu thương cùng nhau chớ phai,
Yêu là luật Ngài, bình an ấy Tin Lành Ngài;
Ngài vì tội nô nên bẻ xích xiềng ma quỉ kia,
Danh Ngài truyền đến, bao áp chế thảy xa lìa;
Ta nên hết lòng tôn kính danh Ðấng vừa giáng sinh,
Dâng lên khúc thần ca cảm ơn Chúa diệu vinh.

Lời Việt Mới

Đêm Thánh
Vĩnh Phúc - Trần Lưu Hoàng
1. Trời dần vào đêm, muôn sao huy hoàng soi khắp nơi
Ôi đêm tuyệt vời là đêm Chúa sinh ra đời
Rợp trời thần binh tung bay qua ngàn mây sáng soi
Đến nơi trần thế truyền tin vui tới cho người
“Giê-xu xuống đời trong máng chiên thấp hèn biết bao,
Nhân gian thái bình danh Chúa vinh hiển trời cao”
Điệp Khúc:
Nhớ đêm bình an, đêm Chúa từ trời đầy vinh quang
Sanh xuống nơi trần gian, lúc muôn thiên sứ ca vang
Đêm thánh ngời sáng, chiếu ra tình thương chứa chan.
2. Nhiều ngày chờ trông, đêm ấy thỏa nguyện bao ước mong
Có anh mục đồng quỳ bên Chúa vui trong lòng
Cùng nhìn vì sao ba vua băng rừng qua núi cao
Chốn xưa tìm tới thật sung sướng ngắm Con Trời
Tôn vinh chúc tụng, dâng hiến bao lễ vật trước nôi
Dâng lên tấm lòng tha thiết yêu Chúa mà thôi!
Điệp Khúc:
Chúa đem niềm vui, ơn phước từ trời vào thế-giới,
Thay-đổi đời mới, thương người lạc lối xa-xôi,
Tha-thứ tội-lỗi, cứu muôn người trên khắp nơi…
3. Nhờ nguồn bình an, Giê-xu đem vào nơi thế gian
Xóa đi đau buồn, làm tươi mới bao tâm hồn
Ngài dùng tình thương, ơn phước cứu người khắp bốn phương
Phá tan xiềng xích, cùng xua hết bóng đêm trường
Hôm nay dưới trần gian có bao tấm lòng biết ơn
Ca lên khúc nhạc êm ái dâng Chúa tình thương.
Điệp Khúc:
Nhớ đêm bình an, đêm Chúa từ trời đầy vinh quang
Sanh xuống nơi trần gian, lúc muôn thiên sứ ca vang
Đêm thánh ngời sáng, chiếu ra tình thương chứa chan.


Tài Liệu Tham Khảo